Συνέντευξη στην εκπομπή «ΕΡΤ Επικαιρότητα» | 15/11/2025
Στην εκπομπή «ΕΡΤ Επικαιρότητα» συζητήσαμε για την αυξανόμενη επικινδυνότητα των Social Media challenges, καθώς και για τις βαθύτερες ψυχολογικές ανάγκες που ωθούν τους νεαρούς συμμετέχοντες να λαμβάνουν μέρος σε αυτά.
Social Media Challenges: Γιατί συμμετέχουν οι έφηβοι;
Τα τελευταία χρόνια, τα Social Media Challenges έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή, ειδικά μεταξύ παιδιών και εφήβων. Πίσω όμως από την επιθυμία συμμετοχής σε μια διαδικτυακή πρόκληση δεν βρίσκεται πάντα απλώς η ανάγκη για διασκέδαση.
Συχνά συνδέεται με βαθύτερες ψυχολογικές και κοινωνικές ανάγκες, όπως η αποδοχή από την ομάδα των συνομιήκων, η ανάγκη του «ανήκειν», η αναζήτηση επιβεβαίωσης και η επιθυμία για κοινωνική αναγνώριση, ανάγκες που ήταν πάντα παρούσες στην εφηβεία. Σήμερα, φαίνεται ωστόσο πως διαφοροποιούνται αρκετά τα μέσα και ο τρόπος που οι έφηβοι αναζητούν για να ικανοποιήσουν τις συγκεκριμένες ανάγκες.
Στην σημερινή εποχή, η ψηφιακή προβολή μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι η αποδοχή και η αναγνώριση εξαρτώνται από τις αντιδράσεις των άλλων. Likes, views, σχόλια και κοινοποιήσεις λειτουργούν ως μορφές κοινωνικής επιβράβευσης, ενώ η πίεση να ακολουθήσει κανείς αυτό που κάνουν οι συνομήλικοί του μπορεί να δυσκολέψει την αξιολόγηση του κινδύνου.
Ιδιαίτερα στην εφηβεία, όπου η ανάγκη για αποδοχή, η επιρροή των συνομηλίκων και η διαμόρφωση της ταυτότητας βρίσκονται σε σημαντική ανάπτυξη, η συμμετοχή σε μια διαδικτυακή πρόκληση μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη ψυχολογική σημασία.
Γι’ αυτό, όταν μιλάμε για την ασφάλεια των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο, δεν αρκεί να εστιάζουμε μόνο στο «μην το κάνεις», σε πολιτικές περιορισμού ή και αποκλεισμού από τις διαδικτυακές κοινότητες. Είναι σημαντικό να δημιουργούμε χώρο για συζήτηση, κριτική σκέψη και κατανόηση των κινήτρων πίσω από μια συμπεριφορά.
Παρακάτω, μπορείτε να δείτε μερικές από τις ερωτήσεις που συναντώ συχνά στη δουλειά μου με παιδιά, εφήβους και γονείς, είτε μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία είτε μέσα από τη Συμβουλευτική Γονέων.
Πίσω από την ερώτηση «πόσο χρόνο περνάει το παιδί μου στα Social Media;» συχνά κρύβονται μεγαλύτερες ανησυχίες: Τι βλέπει; Πώς επηρεάζεται; Μπορώ να το προστατεύσω χωρίς να περιορίσω τη σχέση μας; Και πώς μπορώ να είμαι δίπλα του όταν κάτι το δυσκολεύει;
Μερικές από τις ερωτήσεις που συζητάμε συχνά:
Όχι. Δεν είναι όλα τα διαδικτυακά challenges επικίνδυνα. Ωστόσο, ορισμένες προκλήσεις μπορεί να ενθαρρύνουν επικίνδυνες συμπεριφορές, αυτοτραυματισμό, έκθεση προσωπικών δεδομένων ή άλλες μορφές ρίσκου.
Ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους, είναι σημαντικό να συζητάμε όχι μόνο το περιεχόμενο που βλέπουν, αλλά και τα κίνητρα που μπορεί να τους οδηγούν στη συμμετοχή.
Η συμμετοχή μπορεί να συνδέεται με την ανάγκη για αποδοχή και κοινωνική αναγνώριση, την επιρροή των συνομηλίκων, την επιθυμία για προβολή ή την αίσθηση ότι «ανήκουν» σε μια ομάδα.
Η δυναμική των social media μπορεί να ενισχύσει αυτές τις ανάγκες μέσα από likes, views και σχόλια.
Η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των Social Media δεν βασίζεται μόνο στον περιορισμό ή στην απαγόρευση της χρήσης τους. Είναι σημαντικό να υπάρχει ανοιχτή και σταθερή επικοινωνία, ώστε το παιδί να μπορεί να μιλήσει για όσα βλέπει και βιώνει στο διαδίκτυο χωρίς να φοβάται ότι θα κριθεί ή θα τιμωρηθεί.
Παράλληλα, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη και ψηφιακή υπευθυνότητα, να αναγνωρίζουν πιθανούς κινδύνους και να γνωρίζουν πότε και από ποιον μπορούν να ζητήσουν βοήθεια. Ιδιαίτερα στην εφηβεία, στόχος δεν είναι μόνο ο έλεγχος, αλλά η σταδιακή ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να προστατεύει τον εαυτό του και να παίρνει ασφαλέστερες αποφάσεις στο διαδίκτυο.
Όταν η χρήση των social media ή η συμμετοχή σε διαδικτυακές προκλήσεις συνδέεται με έντονο άγχος, αλλαγές στη διάθεση ή στη συμπεριφορά, κοινωνική απομόνωση, σημαντική επιβάρυνση της καθημερινότητας ή επικίνδυνες συμπεριφορές, είναι σημαντικό να αναζητηθεί η κατάλληλη υποστήριξη.
Δείτε ολόκληρη την συνέντευξη εδώ:
